Presentacion
Centra de Ressorgas
Toponimia
Calendièr
Visitas

 455316 visitaires

 11 visitaires en linha

Lo tèxte que sèc es la traduccion d'un tèxte tirat de nòstra Petite grammaire de l'occitan dauphinois...

Quand una persona parla e se fai comprene per d'autras, parla una lenga (= un otís coerent que permet la comunicacion e l'eschambi entre los èssers umans) o puslèu parla una varietat, un « dialècte » d'una lenga qu'existe pas de lengas sens dialèctes (e encara mens de « dialècte » sens lenga). Lo mòt « patois », apareissut en francès a la fin dau sègle tretzen, es definit per lo Dictionnaire de l'Académie française en 1694 coma aquò : « langage corrompu tel qu'il se parle dans presque toutes les provinces ... on ne parle la langue que dans la capitale. » Remarquèm qu'aquesta definicion xenofòba es ben vaga e se pòt aplicar a de lengas diferentas. (Dins l'istòria de França, los xenofòbs de totas menas an rarament brilhat per l'emplec d'un vocabulari precís ; per servir lor causa, las discriminacions e las amalgamas grosseiras son ben mai comòdas). Savèm que lo mòt « patois » es encara empleiat per d'occitanofòns naturaus e signífia adonc « lo vielh parlar de nòstre vilatge, lo parlar que nos agraia d'empleiar entre nosautres. » Surament, aqueu sens nos agraia. Mai nos povèm pas empachar de soslinhar que lo sens promier, pejoratiu, discriminatòri, a servit per temptar d'assassinar nòstra lenga, lor lenga, e d'autras tanben.


Per de rasons qu'esitèm pas a qualifiar de scientificas, a nòstres uelhs, lo mòt « occitan », las expressions « lenga occitana » e « lenga d'òc » son d'a fons sinonimas. Nòstres rèires que parlavan nòstra lenga an pas inventat aqueu mòt o aquelas expressions. Nòstres predecessors occitanistas dau sègle vinten nimai. Lo mòt « occitan » es pas estat inventat per los Occitans. Derivat dau mòt latin « Occitania » inventat per la chancelariá dau rei de França après lo restachament de las tèrras dau Comte de Tolosa a la corona de França en 1271 per designar las novèlas tèrras dau rei. L'expression « lenga d'òc » es una trovalha dau grand escrivan italian Dante a la debuta dau sègle quatorzen. A respèct de l'expression « lenga d'òc », lo mòt « occitan » presenta un solet avantatge : permet d'evitar la confusion entre « la lenga d'òc » e « lo Lengadòc », província que cuèbre qu'una partiá de l'airau de la lenga occitana. Per nosautres, lo mòt « Occitània » e l'expression « país d'òc » son sinonimes e signífian « l'espaci geografic onte s'es parlaa e onte se parla encara la lenga d'òc ».

De temps durant, los romanistas an utilizat l'expression « lenga provençala » o lo mòt « provençal » dins lo sens que atribuïssèm a « lenga d'òc », « lenga occitana » o « occitan ». Nos pareis evident a l'ora d'ara que i a pas de « lenga provençala » (illustraa dins lo passat, per exemple - e qunt exemple ! - per Frédéric Mistral) nimai de « lenga daufinenca » (illustraa per exemple per Louis Moutier). Se tracta de doas varietats - entre d'autras - de la lenga occitana, egalas en dignitat. F. Mistral ele mai ne'n conveniá. Per ne'n èsser convençut, basta de legir son òbra granda sus la lenga, son diccionari (veire a la pagina 797 de l'edicion Edisud - prefaciaa par lo Dromenc Jean-Claude Bouvier - 1979, la debuta de l'explicacion de « dialèite, dialecte »). Quand indiquèm d'unas formas de « provençau », fasèm pas que descriure una varietat de la lenga d'òc pròcha dau vivaroaupenc daufinenc.

Lo fach que F. Mistral aie utilisat una grafiá diferenta de la grafiá classica qu'utilisèm (e qu'èra pas utilisaa o regdament pauc au temps de F. Mistral) a pas ren a veire daube la natura e l'unitat de la lenga. La grafiá de tota lenga es fin finala pas qu'un sistèma que permet de botar per escrich - aube mai o mens d'aproximacion - un meian de communicacion e d'eschambi orau davans tot.

Data de creacion : 15/07/2011 : 20:22
Darriera modificacion : 11/08/2011 : 12:05
Categoria : - L'espaci occitan
Pagina legida 6845 còps

Pòrta d'Òc
Rechèrcha
Rechèrcha