Presentacion
Centra de Ressorgas
Toponimia
Calendièr
Visitas

 433654 visitaires

 3 visitaires en linha

Dictaa Occitana 2014dictada2014.jpg
 

Coma dins una cinquantena de vilas, lo darrier dissabte de Genier es chasque annaa lo jorn de la dictaa occitana que se debana alternativament en Droma o en Ardecha. Aquesta annaa 2014, es a la mediatèca de Montelaimar, en Droma, qu'una quarantena de participants, amb una dròlla de calandreta, an fach la dictaa sus un tèxte de Morice Viel qu'es estat conservator dau musèu e de la bibliotèca de Montelaimar. Aquelei qu'an fach lo mens de dècas son estats ben premiats, mai totei son partits amb un recòrd d'aquesta jornaa.
dictaa14_1.jpgFrançoise e Cécile an animats amb talent aquesta fin de jornaa e avèm poscut tornar chantar dei chants de nòstre patrimòni coma Se canta, Lo gentil mes de mai o La fanfara de Ròchaforchaa.

Lo tèxte de la dictaa occitana 2014 :

Texte causit e revirat en grafia classica per G. Bayle e C. Espinas.
Tot çò qu’es marcat entre [ ] e picat mai pichòt fa pas partida de la dictada.

Un Viètge dins Puegiron.

I aviá un viètge dins Puegiron un garçon que li disian Frederic. Èra un bòn galapian, pas fier, pas ribotaire, un pauc tusilha, vaquí tot. Quand anava per campanha, vonte leis autrei metian doas oras, ele ne’n metiá au mens sieis. Aurelhava, espinchava, tribolava la rigòla, afondrava sot sei pès lei blats e leis esparcets per agantar lei morriers e lei sautarèlas. Enfin, saviá pas que faire per perdre son temps.
Sa maire, una d’aquelei bravas femnas coma se ne’n vei plus, li disiá sovent : « As pas vergonha, mon paure Frederic, de batifelar coma fas ?
dictaa14_2.jpg[Ton paire s’eschina a foire, a arpeiar, a seitar, a meissonar, a espeiriar ; ieu avant la poncha dau jorn, molze ma chabra e late mei feias ; plus tard fau ma sopa ; a miègjorn done au bestièri ; tot lo soar, siáu a l’entorn dau cumascle, de l’aigaier o dau pestrin ; a la velhaa, fau mon bas, fiale de chambe o vire lo desbanaire. Lo mialet lavora ; lo chin japa ; leis abelhas vonvonhan a l’entorn dau brusc ; lei polas fan l’uòu ; dins tot l’ostau sieis lo solet a ren faire, e quò ei pas jòli, mon paure Frederic ! Que vòles que pensan lo monde, en te veient tot lo jorn crosar lei braç sus ton pitre o badinar coma un enfant ? As detz uech ans passats ; sieis en iatge de t’establir e dengun vòu de tu. « Quand lo paire Sebastian fumará l’olègue, son dròlle laissará la mitat dei terras en erme ; leis amoriers semblaràn a de boissons. Lo greme prendrá la plaça deis espijas ; e l’òm porá pas s’aprochar de sa granja sans s’espautir ai romeses o ai peus-de-chin. » Vaquí ce que se ditz, mon paure Frederic, e sentes ben qu’aquò pòu pas durar e que fau que te l’i metes... » ]

« Avètz reson, maire, li respondiá Frederic ; vau prene un lichet, e vos apromete d’una que si queste soar i a gis d’òbra de facha, ei que lo diable se ne’n meilarà. » E Frederic quitava sa blauda, crachava dins sei mans, e plantava son lichet dins lo sòu emb una tala regdor qu’auriatz jurat qu’anava l’enfonsar jusqu’a la maneta. E veritablament aviá bòna intencion, lo paure dròlle, mais si per asard un chardonilh se metiá a chantar dins leis amoriers, èra plus fòrt qu’ele, virava la tèsta e disiá : « Que sieis urós, bèu chardonilh, de volastiar d’aubre en aubre e de ganhar ta viá sans foire e sans lichetar ! A s’aviáu d’alas, bèu chardonilh ! »
E tot pensatieu, replantava son lichet un pauc mens fons que totara, levava una mota, puèi doas, puèi tres...
[ Puèi un passeron veniá se pausar davans ele, e alòr : « Bèu passeron, que sieis urós de volastiar d’aubre en aubre e de ganhar ta viá sans foire e sans lichetar ! A ! S’aviáu d’alas, bèu passeron ! »
« A ! S’aviáu d’alas ! » ansin disiá Frederic a totei leis aucèus dau bòn Dieu que passavan ; e coma ne’n passava pas mau, se capitava que lo soar,] quand lo solèu s’escondiá darrier lei vielhas torres de Puegiron, aviá fach d’òbra juste grand coma un faudieu.

Alòr, èra grand fach si lo paire Vincent, un de sei vesins, sonava pas Goton, sa femna, per li dire en jurant coma aviá la marriá costuma de faire : « Avèm una galharda filha, pas rai ? Frederic eis en trin de cherchar femna. E ben amariáu mielhs que lo tròn de Dieu me curèsse que de la veire entre lei mans d’un manjaire coma aqueu !... »

Lo paire Vincent se trompava pas quand disiá que sa filha èra una galharda filha. Granda, blonda, ren vergonhosa, revelhaa coma un sòu, aviá tant bòna façon que si vos aviá estat permés de li faire un poton sonquelament sus lo bot dei dets, vos sariatz creigut en paradís.

Extrait de Maurice Viel, Au bord du Jabron, Montélimar : Bourron, 1875, p. 146-148
In J-C Rixte, Anthologie de l’écrit drômois de langue d’oc, vol II, Montélimar : IEO, 2004, p.87-90


Data de creacion : 01/02/2014 : 15:23
Darriera modificacion : 02/02/2014 : 17:40
Categoria : Centra de Ressorgas - La Dictada Occitana
Pagina legida 4012 còps
Precedent  
  Seguent

Pòrta d'Òc
Rechèrcha
Rechèrcha